Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Rok 2016 w gospodarce Ukrainy

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Natalia Szymborska | 2017-01-27 12:48:16
gospodarka, sektor finansowy, bankowy, rynek gazowy, rolno-spożywczy, przemysł obronny

Miniony rok na Ukrainie minął pod hasłem prób stabilizacji sytuacji politycznej i gospodarczej.

Kryzys polityczny narastający na początku 2016 roku został względnie zażegnany w kwietniu 2016 roku, kiedy Wołodymyr Hrojsman zastąpił na stanowisku premiera Arsenija Jaceniuka. Zakończyło to okres kohabitacji na Ukrainie, ponieważ W. Hrojsman uważany jest za osobę bardzo blisko związaną z Prezydentem Poroszenką. A. Jaceniuk, lider największej frakcji w parlamencie, po odejściu ze stanowiska premiera usunął się w cień, jednak nie zrezygnował z aktywności w życiu publicznym. Nowy rząd został sformowany w dużej mierze poprzez podział ministerstw pomiędzy przedstawicieli dwóch największych frakcji parlamentarnych i bez udziału obywateli innych państw.

 

Druga połowa roku charakteryzowała się względną stabilnością sceny politycznej. Rząd W. Hrojsmana przyjął pakiet decyzji deregulujących działalność gospodarczą, szczególnie w kwestii standaryzacji i obowiązku otrzymania państwowych pozwoleń. We wrześniu 2016 weszły w życie zmiany do Konstytucji Ukrainy zapoczątkowujące reformę systemu sądowniczego. Również we wrześniu Międzynarodowy Fundusz Walutowy podjął decyzję o wypłacie kolejnej transzy kredytu w wysokości 1 mld USD. Po raz pierwszy od wielu lat rząd przesłał do parlamentu projekt budżetu z odpowiednim wyprzedzeniem co pozwoliło na opracowanie i przyjęcie ustawy budżetowej w drugiej połowie grudnia.

 

Stabilizacja ekonomiczna

 

Gospodarka ukraińska w 2016 roku powoli zaczęła odradzać się po znacznym spadku a poprzednich latach. Stabilizacja gospodarki i rynku finansowego była jednym z kluczowych osiągnięć minionego roku. Produkt krajowy brutto, który w 2014 roku zmniejszył się o 6,4%, a w 2015 o kolejne 9,9%, w 2016 roku wzrósł o 1,8%. Inflacja, która w 2014 osiągnęła poziom 24,9%, a w 2015 – 43,3%, pozostała dwucyfrowa, jednak zmniejszyła się w 2016 roku do poziomu 12,4%. Ukraińska waluta (hrywna, UAH) wciąż pozostaje dość niestabilna, natomiast w minionym roku nie ulegała aż takim wahaniom i dewaluacji jak rok wcześniej. Rezerwy walutowe Ukrainy wzrosły w ciągu 2016 roku o 17% lub 2,2 mld USD i osiągnęły poziom 15,5 mld USD (co dorównuje 3,7 miesiąca importu).

 

Stabilizacja sektora bankowego

 

Od 2014 roku decyzjami Narodowego Banku Ukrainy zostało zamkniętych prawie 90 banków komercyjnych. W 2016 roku proces weryfikacji banków był kontynuowany i w jego wyniku zostało zamkniętych 18 instytucji bankowych. W grudniu 2016 roku w związku z wzrastającą niestabilnością największego komercyjnego banku Pryvat rząd podjął decyzję o jego nacjonalizacji. Obecnie państwo jest właścicielem 100% akcji dwóch największych banków (Pryvat Bank, Oszczad Bank), oraz dwóch mniejszych (UkrEximBank i UkrGazBank), poprzez co struktury państwowe przejęły kontrolę nad większością rynku usług bankowych.

 

Pomimo interwencji Narodowego Banku Ukrainy i względnej stabilizacji przyszłość sektora bankowego wciąż pozostaje niejasna. W sytuacji bardzo niskiej siły nabywczej przeciętnych obywateli i przedsiębiorców praktycznie nie istnieje przewidywalny system kredytowania, który umożliwiałby rozwój inwestycji.

 

Rynek gazowy

 

Po raz pierwszy w historii niepodległej Ukrainy Kijów dobrowolnie zrezygnował z dostaw gazu ziemnego z Rosji, zmieniając kierunek dostaw paliwa z kierunku wschodniego na zachodni. Od listopada 2015 r., już drugi sezon grzewczy, Ukraina kupuje błękitne paliwo wyłącznie od przedsiębiorstw zachodnioeuropejskich. W ciągu roku tranzyt rosyjskiego gazu zwiększył się o ponad 20% do około 70 mld m3 (możliwości ukraińskiego systemu tranzytowego sięgają 110 mld m3). Dywersyfikacja dostaw nie pociągnęła jednak za sobą oczekiwanej reformy sektora gazowego oraz restrukturyzacji Naftohazu, państwowego przedsiębiorstwa odpowiedzialnego za tranzyt i dostawy błękitnego paliwa na Ukrainę. Według rządowego planu Ukraina do 2020 roku miałaby zwiększyć wydobycie do 27 mld m3 stając się jednocześnie eksporterem tego surowca.

 

Dywersyfikacja handlu zagranicznego

 

W 2016 roku (wg danych za okres styczeń-październik 2016) Rosja wciąż była najważniejszym partnerem gospodarczym Ukrainy, jednak jej udział zarówno w strukturze eksportu, jak i importu znacząco zmalał, odpowiednio o ok. 29% do 9,8% w przypadku eksportu i o ok. 37% do 13,2% w przypadku importu. Również znacząco zmniejszył się eksport do Chin, o 25,3%, równocześnie jednak zwiększył się natomiast import towarów z Państwa Środka. Oprócz Rosji, do trójki największych partnerów eksportowych należały Egipt oraz Polska. Ukraińskie przedsiębiorstwa rozpoczęły szukać innych rynków zbytu zwiększając eksport np. do Indii (o 14,7%), Polski (o 6,2%) czy Egiptu (o 5,3%). Zwiększyły się również wolumeny eksportu do państw Bliskiego Wschodu i Azji Południowo-Wschodniej. W 2016 Ukraina importowała towary przede wszystkim z Rosji, Chin, Niemiec, Białorusi, Polski oraz USA. W strukturze geograficznej importu zdecydowanie dominowały państwa UE.

 

Rozwój rynku rolno-spożywczego

 

Wartość eksportu produktów rolno-spożywczych przez pierwsze 11 miesięcy ub. r. przewyższyła 13,5 mld USD, lub 44,9% całości eksportu, i na koniec roku ta wartość może osiągnąć poziom 15-15,5 mld USD. Tendencja wzrostu udziału produkcji rolno-spożywczej w strukturze eksportu jest obserwowana od kilku poprzednich lat. W 2015 roku udział stanowił 40,9%, w 2014 – 33%, w 2013 – 28,8%, a w 2010 – 21%. Statystyczny wzrost udziału sektora rolno-spożywczego w ogólnej strukturze eksportu spowodowany jest zarówno rozwojem branży, jak również ogólnym spadkiem wartości eksportu (z około 64 mld USD w 2012 r. oraz 50,5 mld USD w 2014 r.), jak również zmianą struktury eksportu związaną ze zmniejszeniem się udziału towarów przemysłu ciężkiego i chemicznego.

 

Do kluczowych produktów eksportowych sektora rolno-spożywczego należały: olej słonecznikowy, pszenica, kukurydza, jęczmień, mięso drobiu oraz cukier. Główne towary eksportowe są produktami nieprzetworzonymi (zboża) lub o niskim stopniu przetworzenia (olej, masło, mąka).

 

W budżecie państwowym w 2017 r. na wsparcie sektora rolno-spożywczego przewidziano 5,5 mld UAH (ok. 200 mln USD). Wśród wyzwań jakie stoją przed inwestorami zainteresowanymi tą branżą, jest obowiązujące memorandum na obrót ziemią, zgodnie z którym, na dzień dzisiejszy handel gruntami rolnymi jest zabroniony.

 

Renesans przemysłu obronnego

 

Po wielu latach recesji renesans przeżywa ukraiński przemysł zbrojeniowy. W związku ze zwiększeniem w ustawie budżetowej wydatków na szeroko rozumianą obronność do 5% PKB w 2015 i 2016 roku, oraz w związku z ze wzrostem zapotrzebowania po wybuchu konfliktu na wschodzie, sektor zbrojeniowy otrzymał znaczny przypływ zamówień i środków finansowych. W 2017 wydatki na obronność zostały zwiększone do rekordowego poziomu 5,9% PKB. W ciągu ostatniego roku największe przedsiębiorstwa takiej jak Jużmasz (przemysł rakietowy), Charkowska Fabryka im. Malyszewa (czołgi, pojazdy opancerzone) oraz Koncern Antonov (przemysł lotniczy) otrzymały nowe zamówienia, również od partnerów zagranicznych. Antonov zaprezentował nowy model samolotu An-132 praktycznie od razu podpisując kontrakt na dostawy kilkunastu egzemplarzy do Arabii Saudyjskiej.

 

Opr.: WPHI Ambasady RP w Kijowie